Тимерханов Айнур Әхәт улы

Лексикография бүлеге бүлек мөдире

Филология фәннәре докторы

Доцент

26.03.1974 елда Татарстан Республикасы Саба районының  Иске Икшермә авылында туган.

1996 елда Казан дәүләт педагогика институты чит телләр факультетының инглиз-гарәп телләре бүлеген бик яхшы билгеләренә тәмамлый, хәрби кафедрада белем алып, “запастагы офицер” званиесенә ия була; 1996–1999 елларда – ТФА Г.Ибраһимов исем. Тел, әдәбият һәм сәнгать институтының лексикография бүлеге аспиранты. 2006 елда 10.02.02 – Россия Федерациясе халыклары телләре (татар теле) белгечлегенә туры китереп, “Хәзерге татар телендә эш кәгазьләре теле” дигән темага ф.ф.д. проф. Ф.А. Ганиев җитәкчелегендә докторлык диссертациясе яклый.

Филология фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә ия булу турындагы ДДН № 002639 серияле№ 8 д / 24 дипломы 2007 елның 16 февралендә тапшырылган.

Югары уку йортларында уку һәм эшләү дәверендә төрле илләрдә профессиональ белемен һәм осталыгын арттыра, лекцияләр укый: 

Төрек уку-укыту мәркәзе (Төркия,  Самсун шәһ., 1992), Әл-Әзһәр университеты (Мисыр, Каһирә шәһ., 1994–1995), Британия мәгариф үзәге (Мисыр, Каһирә шәһ., 1995), Индиана университеты (АКШ, Блумингтон шәһ.,  2003), Чикаго университеты (АКШ, Чикаго шәһ.,  2004), Флориданың Атлантика университеты (АКШ, Бока Ратон шәһ., 2015).

1995 елдан укыту эше белән шөгыльләнә. Төрле елларда Татар дәүләт гуманитар институты,  Татар дәүләт гуманитар–педагогика университеты, Казан федераль университетларында, Россия дәүләт гадел хөкем университетының Казан филиалында инглиз, гарәп, татар телләренә өйрәтү программалары кысаларында теоретик һәм практик курслар алып бара.

Фәнни тикшеренү эшчәнлегенең төп юнәлешләре

Теоретик һәм гамәли лексикография, тәрҗемә теориясе һәм практикасы,  терминология мәсьәләләре, социолингвистика, чит телләргә өйрәтү методикасы

Фәнни хезмәтләр исемлеге

Гомуми һәм татар тел белеме, лексикография, тәрҗемә, телләргә өйрәтү һ.б. өлкәләргә мөнәсәбәтле көнүзәк мәсьәләләрне тикшерү кысаларында татар, рус һәм инглиз телләрендә башкарылган 60 тан артык фәнни хезмәт авторы һәм авторларның берсе.

Монографияләр:

Язык и стиль татарского документа / А.А. Тимерханов / Научн. ред. Ганиев Ф.А. – Казань: Изд-во Казанск. ун-та, 2005. – 312 с.

Язык деловых бумаг в современном татарском языке / А.А. Тимерханов / Научн. ред. Ганиев Ф.А.  – Казань: Изд-во ТГГИ, 2002. – 332 с.

Двуязычие и перевод: теория и опыт исследования: монография / Д.А. Салимова, А.А. Тимерханов. – М.: ФЛИНТА: Наука, 2012. – 286 с.

Уку-укыту әсбаплары:

Изучаем английский язык: Gold apples / Золотые яблочки: Татарские народные сказки: Автор-составитель: Т.Х. Нарбеков / Перевод на английский язык: И.Х. Исхаков, А.А. Тимерханов. – Казань: Изд-во ТАКО-Т, 1997. – 16 с.

Татарский язык: Учебно-методический комплекс для студентов очной формы обучения / Сост.: Тимерханов А.А., Закирова И.Г., Гафиуллина К.Н.  – Казань: Казанский филиал ГОУ ВПО “Российская академия правосудия”, 2007. – 68 с.

Татарский язык в сфере профессиональной деятельности: Учебное пособие / С.В. Вьюгина, А.А. Тимерханов. – Казань: Изд-во Казан. Гос. Технол. Ун-та, 2008. – 152 с.

Сүзлекләр:

Краткий русско-татарский словарь деловой лексики / Русча-татарча эш кәгазьләре лексикасы сүзлекчәсе / А.А. Тимерханов / Отв. ред. Ганиев Ф.А.  – Казань: Изд-во ТГГИ, 2002. – 96 с.

Татарча-русча-инглизчә мәктәп сүзлеге / Төз.: А.Ә. Тимерханов, С.Ф. Гарифуллин; фәнни. ред., кереш сүз, кушымта авторы А.Ә. Тимерханов. – Казан: Магариф-Вакыт, 2014. –  512 б.

Ганиев Ф.А. Русско-татарский словарь. Русча-татарча сүзлек. – Казань: Изд-во «Раннур», 2009. – 632 с.  (Научн. ред. А.А. Тимерханов).

Русско-татарский словарь актуальной лексики / [авто.-сост. Р.Р. Абдуллина и др.]. – Казань.: Татр. КН. Изд-во, 2015. – 551 с. (Научн. ред. Ф.И. Тагирова, А.А. Тимерханов).

Англо-русско-татарский словарь компьютерных терминов / Сост.: Тимерханов А.А., Тагирова Ф.И., Сафаров Р.Т. Казань: Татар.кн. изд-во, 2015. – 239 с.

РФ ВАК исемлегендә, СКОПУС  базасындагы  журналларда басылган мәкаләләр:

Функциональная характеристика татарских глагольных форм (на материале современных деловых бумаг) // Учёные записки Казанской государственной академии ветеринарной медицины им. И.Э.Баумана. –  Казань, 2006. – № 182. – С. 160– 169.

Салимова Д.А., Тимерханов А.А. Проблемы би- и полилингвизма в аспекте современного языкового образования в Республике Татарстан // Гуманитарные науки и образование. – 2012. – № 3 (11).– С. 92–95.

Тимерханов А.А., Сабирова  А.М., Лексико-семантическое поле «нечистая сила»: структурная организация и функциональные характеристики (на материале татарского и английского языков) // Гуманитарные науки и образование. – 2016. – № 2 (16). – С. 126–130.

Тимерханов А.А., Сабирова  А.М., О некоторых подходах к исследованию лексико-семантического поля «нечистая сила» в татарском и английском языках // Научное обозрение: гуманитарные исследования. – 2016. – № 4. – С. 136–140.

Danija A. Salimova, Ajnur A. Timerkhanov, Gulsarija  I. Minnebaeva Oil and the Tatar Language: on Loan-Words in the Oil Industry Lexicon (Etymological aspect) // World Applied Sciences Journal 30 (11): 1622-1626, 2014. ISSN 1818-4952. © IDOSI Publications, 2014. DOI: 10.5829/idosi.wasj.2014.30.11.14224

Төрлеләр:

Тел байлыгы – сүзлекләрдә // Мәдәни җомга, 10 март, 2006 (Бәяләмә: Татар теленең аңлатмалы сүзлеге. – Казан: Матбугат йорты нәшр., 2006, 848 б.)

О некоторых тенденциях развития современной национальной лексикографии // Научный Татарстан. – 2010. – № 4. – С.184–189

Татар лексикографиясе алдында торган зур бурыч //  Современная тюркология: язык, литература, история и культура тюркских анродов: Материалы VII Международной тюркологической конференции (Россия, Республика Татарстан, г. Елабуга, 7 февраля 2014 года). – Елабуга: Изд-во Елабужского института КФУ, 2014. – С. 86–89 (396 с.).

Татар лексикографиясенең үткәне һәм киләчәккә бурычлары // Фәнни Татарстан. – 2015. – № 4. – 21–34 бб.

Гыйльми совет һәм Диссертацияләр яклау советы эшендә катнашу:

2007 ел. – бүгенгәчә ТФА Г.Ибраһимов исем. ТӘҺСИ Гыйльми советы әгъзасы.

2007–2013 ел. – ТФА Г.Ибраһимов исем. ТӘҺСИ каршындагы Д 022.001.01 диссертацияләр яклау советы гыйлҗми сәркатибе.

2015 ел. – бүгенгәчә Казан федераль университеты каршындагы Д 212.081.12 диссертацияләр яклау советы әгъзасы. 

Бәйләнешкә керү өчен мәгълүмат

420111, Казан, К. Маркса ур., 12.; тел.: 292-76-59; электрон почта: ikshurma@yahoo.com

Центр перспективных экономических исследований Академии Наук РТ 50 лучших инновационных идей для Республики Татарстан Виртуальный музей-библиотека Академии Наук Республики Татарстан Татарстанский ЦНТИ